بارداری خارج از رحم چگونه رخ می‌دهد؟

مادران بارداری که لک بینی‌های مکرر و درد ناحیهٔ لگن دارند باید گوش به زنگ باشند چرا که احتمال دارد بارداری آن‌ها خارج از رحم صورت گرفته باشد.

به گزارش خبرگزاری سلامت ایرانیان (سینانیوز) بارداری خارج از رحم زمانی رخ می‌دهد که تخمک بارور در محلی غیر از رحم قرار بگیرد و رشد کند. تقریبا در تمام موارد، بارداری‌های خارج از رحم در لولهٔ فالوپ رخ می‌دهد، از این رو به این نوع بارداری «بارداری لوله» نیز گفته می‌شود.
البته احتمال دارد حاملگی در قسمت‌های دیگر دستگاههای باروری خانم‌ها مثل درون تخمدان، در دهانه رحم یا حتی درون حفره شکمی نیز رخ دهد.
با توجه به اینکه لوله‌های فالوپ برای نگهداری جنین در حال رشد طراحی نشده است تخم باروری که در لوله فالوپ قرار دارد نمی‌تواند به طور معول رشد کند و نیازمند درمان سریع است.
در صورت عدم رسیدگی، تشخیص و درمان دیر هنگام، این نوع از بارداری می‌تواند تهدید کننده و خطرناک باشد. تشخیص سریع این عارضه می‌تواند موجب درمان به موقع آن شود در عین اینکه امکان کاهش بارداری خارج از رحم و حفظ شانس بارداری سالم در آینده را بالا می‌برد.
علائم بارداری خارج از رحم
در بیشتر موارد کسی که دچار بارداری خارج از رحم می‌شود نشانه‌های یک زن باردار را ندارد، اما اگر بخواهد دچار علائم یا نشانه‌هایی شود این علائم بسیار شبیه یک فرد باردار است.
نشانه‌هایی چون عدم قاعدگی، حساس شدن سینه‌ها، تهوع و استفراغ می‌تواند از علائم بارداری خارج از رحم نیز باشد حتی ممکن است جواب تست‌های حاملگی این افراد مثبت باشد.
در هر صورت بارداری خارج از رحم امکان ادامه یافتن ندارد و اولین علائم هشدار دهندهٔ آن می‌تواند خونریزی واژن (خون به رنگ روشن) و احساس درد در ناحیهٔ تحتانی شکم باشد.
همچنین گرفتگی لگن و پارگی لوله فالوپ ممکن است با نشانه‌هایی چون سرگیجه، درد بسیار شدید در ناحیهٔ لگن، شکم و حتی شانه و گردن همراه باشد که باید با ظهور هر یک از علائم زیر سریعا به پزشک مراجعه شود.
تخمین زده می‌شود که از هر ۱۰۰۰ زن باردار ۷ نفر در جهان دچار بارداری خارج از رحم می‌شود.
از جمله عوامل ایجاد کنندهٔ بارداری خارج از رحم عبارتند از:
- سابقهٔ بارداری خارج از رحم: اگر شما سابقهٔ بارداری خارج از رحم داشته باشد احتمال اینکه دوباره دچار چنین مشکلی شوید بسیار زیاد است.
- التهاب یا عفونت: زنانی که دچار التهاب لوله‌های فالوپ، عفونت رحم، بیماری التهاب لگن و سوزاک باشند در خطر بارداری خارج از رحم هستند.
حاملگی خارج از رحم اغلب با آسیب رساندن به لوله‌های فالوپ ایجاد می‌شود. سیگار کشیدن از عواملی است که می‌تواند به لوله‌های فالوپ آسیب برساند، لذا زنان سیگاری بسیار در معرض خطر حاملگی خارج از رحم قرار دارند.
همچنین برخی از درمانهای پزشکی نیز می‌تواند خطر ابتلا به حاملگی خارج از رحم را افزایش دهد. جراحی‌هایی چون جراحی روی لوله‌های فالوپ یا ناحیهٔ لگن و درمانهای باروری از جمله لقاح مصنوعی از این دسته هستند.
چگونگی تشخیص بارداری خارج از رحم
آزمایش ادرار مشخص می‌کند که شما باردار هستید یا خیر. همچنین برای دانستن اینکه آیا دچار بارداری خارج از رحم شده‌اید یا خیر ممکن است با معاینهٔ لگن برای بررسی اندازه رحم و همچنین میزان حساسیت به لمس شکم و ناف به بررسی خطر ابتلای فرد به حاملگی خارج از رحم پرداخته شود.
همچنین با انجام آزمایش خون می‌توان سطح هورمون بارداری (hcg) را چک کرد و یا با انجام سونوگرافی داخل رحم را مشاهده کرد و بارداری خارج از رحم را تشخیص داد.
درمان بارداری خارج از رحم
بارداری خارج از رحم عموما از راه تجویز دارو و یا جراحی درمان می‌شود. پزشک متخصص باید بلافاصله پس از تشخیص بارداری خارج از رحم درمان آن را اغاز کند تا آسیبی به بیمار وارد نشود.
اگر این تشخیص سریع و به موقع باشد و آسیب چندانی به لوله‌های فالوپ وارد نشده باشد به راحتی می‌توان با تجویز دارو آن را درمان کرد.
در این گونه مواقع داروی «ترکسات» برای خاتمه دادن به بارداری تجویز می‌شود. برای پیشگیری از عوارض مصرف این دارو و اطمینان حاصل کردن از اثر آن به طور همزمان آزمایش خون انجام می‌گیرد تا مشکلی پیش نیاید.
برای شخص باردار دچار بارداری خارج از رحم شده و چند هفته‌ای از بارداری‌اش گذشته انجام عمل جراحی مطمئن‌تر و کار امد‌تر از مصرف داروست.
در صورت امکان با عمل جراحی «لاپاراسکوپی» و ایجاد یک یا چند برش کوچک در سطح شکم آن را انجام می‌دهند. اگر عمل جراحی به صورت اورژانسی باشد ممکن است برای انجام لاپاراسکوپی شکافهای بزرگتری ایجاد شود./ص